Kediniz Neden Kusup Nasıl Yardım Edebilirsiniz
Kısa cevap: Kedilerde kusma çoğu zaman hızlı yeme, tüy yumağı veya midede biriken tahrişten kaynaklanır. Tek seferlik, sonrasında kedinin neşeli ve iştahlı olduğu bir kusma genelde beklenir. Ancak 24 saat içinde tekrarlayan, kan veya safra içeren, halsizlik ve su içmeme ile birlikte gelen kusma veteriner işidir. Evde yapabileceğiniz ilk adım: yemeği kısa süre duraklatmak, suyu erişilebilir tutmak ve belirtileri not almak.
Kedi Kusma Nedenleri: En Sık Görülenler
Neden bulmak, çözümü büyük ölçüde belirler. Sık karşılaşılan kedi kusma nedenleri şunlardır:
- Hızlı yeme: Kap boşalana kadar aceleyle yiyen kedi, yemeği neredeyse çiğnemeden yutar. Kusmuk mama tanelerinin görüldüğü, yemekten hemen sonra olan tiptedir.
- Tüy yumağı: Kendini yalayan kedi tüy yutar. Tüyler midede toplanır. Silindir şeklinde, koyu renkli bir kütle çıkar.
- Mama değişikliği: Ani geçişler sindirimi bozar. Yeni mamaya en az bir hafta içinde kademeli geçilmelidir.
- Uygunsuz gıda: Süt, baharatlı artık yemek, çiğ hamur, kemik parçaları. Laktoz intoleransı kedilerde yaygındır.
- Yabancı cisim: İplik, oyuncak parçası, poşet parçası, ağaç yaprağı. Bu durum acildir.
- Bitkiler: Zambak, difenbahya, sedef otu gibi bitkiler zehirlidir. Yaprak çiğnemesinden sonra gelen kusma ciddiye alınmalıdır.
- Parazitler: Bağırsak kurtları özellikle yavru kedilerde kusma ve şişkin karınla ortaya çıkar.
- Boş mide asidi: Uzun süre aç kalan kedi sarı-köpüklü sıvı kusar. Genellikle sabaha karşı olur.
- Stres: Ev değişikliği, yeni hayvan, taşıma kutusu. Davranış değişimleriyle birlikte gider.
- Altta yatan hastalık: Böbrek, karaciğer, pankreas sorunları, tiroit fazlalığı, bağırsak iltihabı. Bunlar tekrarlayan kusmanın ana sebebidir.
Kusma mı, Öğürme mi, Regürjitasyon mu?
Ayrımı doğru yapmak veterinere doğru bilgi vermenizi sağlar.
| Durum | Görünüm | Olası kaynak |
|---|---|---|
| Kusma | Karın kasılır, öğürme sesi olur, sıvı ve sindirilmiş içerik gelir | Mide veya bağırsak |
| Regürjitasyon | Efor yok, yemek boru şeklinde ve sindirilmemiş çıkar | Yemek borusu, hızlı yeme |
| Öksürük/öğürme | Ses çıkar, içerik gelmez | Solunum yolu, tüy |
İlk 24 Saatte Evde Ne Yapmalı
- Mamayı 4–6 saat kaldırın. Mide dinlensin. Yavru kedilerde bu süre 2–3 saati geçmemeli.
- Suyu bırakın. Ama kaseyi ağzına dayamayın. Çok su içmek yeni kusma tetikler. Az ve sık içmesi daha iyidir.
- Küçük porsiyonla dönün. Normal miktarın çeyreği kadar, sade ve yumuşak bir öğün verin. Sorun çıkmazsa 2–3 saatte bir tekrarlayın.
- Zeminleri kontrol edin. İplik, saç bandı, poşet, kırılmış oyuncak arayın. Bulduğunuz eksik parçayı not edin.
- Kum kabını izleyin. İdrar ve dışkı var mı? İshal eşlik ediyor mu? Bu bilgi çok değerlidir.
- Kaydedin. Saat, kusma sayısı, içeriğin rengi. Fotoğraf çekmek utandırıcı değil, faydalıdır.
Yapmayın: İnsan ilacı vermeyin. Parasetamol kediler için ölümcül düzeyde toksiktir. Zorla ağzına sıvı şırınga etmeyin, akciğere kaçabilir. Kendi kararınızla kusturucu kullanmayın.
Tekrarı Önleyecek Kalıcı Düzenlemeler
- Öğünü böl: Günlük miktarı 3–4 küçük öğüne dağıtın. Boş mide kusmasını büyük ölçüde keser.
- Yavaşlatıcı kap kullanın: Labirentli kase ya da geniş düz tabak. Mamayı yayarak vermek de işe yarar.
- Kediler ayrı yesin: Rekabet, hızlı yemeyi tetikler. Kapları farklı odalara koyun.
- Düzenli tarama yapın: Haftada birkaç kez tarak, yutulan tüyü ciddi oranda azaltır. Uzun tüylülerde her gün gerekir. Bu, günlük kedi bakım rutininin doğal bir parçasıdır.
- Su tüketimini artırın: Birkaç noktada su kabı, mümkünse çeşme. Yaş mama da sıvı alımını yükseltir.
- Mama geçişini yavaş yapın: 7–10 gün boyunca oranı kademeli değiştirin.
- Riskli eşyaları toplayın: Dikiş ipliği, oltalı oyuncaklar gözetimsiz bırakılmamalı.
- Zehirli bitkileri çıkarın. Emin değilseniz bitkiyi kedinin ulaşamayacağı yere alın.
Hemen Veterinere Gitmeniz Gereken İşaretler
- 24 saat içinde üçten fazla kusma veya iki günden uzun süren mide bulantısı
- Kusmukta kan, kahve telvesi görünümü ya da dışkı kokusu
- Hiç su içmemesi, kuru diş etleri, gözlerin çökük görünmesi
- Kusmaya çalışıp hiçbir şey çıkaramaması, karnın gergin olması
- Belirgin halsizlik, saklanma, ağrılı duruş, titreme
- İp veya ipliğin ağızdan ya da anüsten sarktığı durum — asla çekmeyin
- Yavru, yaşlı, g