Evde Kuş Beslemek ve Bakımı

Ev kuşları küçük görünür ama bakımları düzenli olmak zorundadır. Doğru kuş beslenme bakımı üç şeye dayanır: dengeli yem, temiz su ve hijyenik kafes. Bunları günlük rutine bağlarsanız kuşunuz uzun yıllar sağlıklı kalır. Aşağıda muhabbet kuşu, kanarya, sultan papağanı ve cennet papağanı gibi yaygın ev kuşları için uygulanabilir bir plan var.

Günlük, Haftalık ve Aylık Rutin

İşi listeye dökmek en pratik yöntem. Şu tabloyu buzdolabına asabilirsiniz.

Beslenme: Tohum Tek Başına Yeterli Değil

Çoğu ev kuşu sadece tohum karışımıyla besleniyor. Bu, yağ oranı yüksek ve vitamin bakımından eksik bir düzendir. Tabağı çeşitlendirin.

• Ana yem: Türüne uygun tohum karışımı veya pelet. Pelet kullanıyorsanız geçişi 2–3 hafta içinde kademeli yapın.
• Taze yeşillik: Marul (göbek kısmı değil), semizotu, roka, maydanoz azıcık, havuç rendesi, kabak. Yıkayıp suyunu silkeleyin.
• Meyve: Elma (çekirdeksiz), armut, karpuz azar azar. Günde bir dilim yeter.
• Kalsiyum: Gaga taşı veya mürekkep balığı kemiği kafeste sürekli asılı kalsın.
• Protein desteği: Üreme ve tüy dökümü döneminde haftada 1–2 kez yumurta karışımı verilebilir.

Kesinlikle Verilmeyecekler

• Avokado
• Çikolata, kakao
• Kafein içeren içecekler, alkol
• Soğan, sarımsak
• Tuzlu, şekerli, kızartılmış insan yemekleri
• Meyve çekirdekleri (elma, kiraz, şeftali)

Yem kabı dolu görünse bile aldanmayın. Üstte kalan boş kabuklar kabı dolu gösterir. Her gün üfleyerek kontrol edin.

Su ve Banyo

• Suyu her gün değiştirin. Kap kaygan bir film bırakıyorsa fırçayla ovun.
• Damlalıklı biberon kullanıyorsanız akışın tıkanmadığını her sabah test edin.
• Haftada iki kez sığ bir banyo kabı verin. Su ılık ve 1–2 cm derinlikte olsun.
• Banyodan sonra kafesi cereyanda bırakmayın.
• Kuş banyoya girmiyorsa püskürtme ile hafif nemlendirebilirsiniz. Yüze doğrudan sıkmayın.

Kafes Düzeni ve Hijyen

Kafes seçiminde yükseklikten çok genişlik önemlidir. Kuş yanlara uçar, yukarı tırmanmaz.

1. Tel aralığı: Küçük kuşlarda başın sıkışmayacağı kadar dar olmalı.
2. Tünek: Farklı çaplarda 2–3 tünek koyun. Sadece plastik tünek ayak tabanını yorar. Doğal ağaç dalı iyi seçenektir.
3. Yerleşim: Yem ve su kaplarını tüneklerin altına koymayın; dışkı düşer.
4. Konum: Duvara yakın bir köşe, göz hizası. Mutfaktan uzak tutun, teflon dumanı kuşlar için tehlikelidir.
5. Işık: Doğrudan güneş ve klima akımı olmasın. Gece 10–12 saat karanlık ve sessizlik gerekir.

Temizlikte çamaşır suyu, amonyak ve keskin kokulu sprey kullanmayın. Ilık su, sıvı sabun ve iyi durulama yeterli. Sirkeli suyla silip bolca durulamak da işe yarar. Küçük kemirgenlerin barınak düzeninde de benzer mantık geçerlidir; hamster kafesi düzenlemeye dair yazımızdaki taban malzemesi mantığı kuşlarda da işe yarar, ancak kuşlarda talaş yerine gazete veya özel kafes kâğıdı tercih edilir.

Uçuş, Oyun ve Sosyalleşme

• Günde en az 30–60 dakika kafes dışı serbest zaman verin.
• Odayı önce güvene alın: pencereler kapalı, aynalar örtülü, tencere kapalı, diğer evcil hayvanlar dışarıda.
• Oyuncakları haftada bir değiştirin. Aynı oyuncak kalınca kuş ilgisini kaybeder.
• Muhabbet kuşu ve sultan gibi türler yalnız kalmaktan sıkılır. Tek besliyorsanız günlük konuşma ve ıslık etkileşimi şart.
• Zeka oyuncakları, yem arama kutuları ve kâğıt yırtma fırsatları tüy yeme davranışını azaltır.

Sağlık Belirtileri: Neye Dikkat Edilir?

Kuşlar hastalığı saklar. Belirti göründüğünde iş acildir.

• Tüyleri kabarık, gözler yarı kapalı, sürekli kafes tabanında duruyor
• Dışkı rengi ve kıvamı bozuk, kloak çevresi kirli
• Nefes alırken kuyruk sallanıyor, ağız açık soluma, hışırtı
• Yem kabında yem azalmıyor, kilo kaybı
• Burun akıntısı, gözde şişlik
• Tüy dökümü dışında yoğun tüy koparma

Bu durumlarda kafesi ısıtın (yaklaşık 27–29 °C, doğrudan üfleme olmadan), stres kaynaklarını kaldırın ve kuş hastalıklarıyla ilgilenen bir veteriner hekime başvurun. İnternet tavsiyesiyle antibiyotik vermeyin.